Bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (gerd) là gì? Có nguy hiểm không?

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản có tên tiếng anh là Gastroesophageal Reflux Disease (GERD). Đây là bệnh khá phổ biến hiện nay; theo thống kê 30% dân số ở các nước phương Tây mắc bệnh trào ngược dạ dày. Nhưng ở Việt Nam, bệnh này mới chỉ được lưu ý một vài năm gần đây. Tuy nhiên tốc độ phát triển của bệnh lại gia tăng theo biểu đồ thẳng đứng. Lý do là vì các triệu chứng và biểu hiện bệnh dễ bị nhầm lẫn sang các bệnh khác như: viêm loét dạ dày tá tràng, viêm thanh quản, viêm mũi xoang…

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản còn có tên khác là viêm thực quản trào ngược. Đây là hiện tượng các chất dịch trong dạ dày như HCl, pepsin, dịch mật… trào ngược từng lúc hay thường xuyên lên thực quản. Các chất dịch này là tác nhân trực tiếp gây ra các triệu chứng và biến chứng của bệnh.

Trào ngược dạ dày thực quản – Căn bệnh phổ biến thời hiện đại

Thời hiện đại gắn liền với lối sống hối hả, gấp gáp, nhiều cạnh tranh. Áp lực đến từ cuộc sống, gia đình, công việc, con cái… khiến chúng ta rất dễ bị stress. Stress sẽ dần khiến bạn kiệt sức bởi những tác hại nghiêm trọng mà nó gây ra. Stress được giới y khoa nhấn mạnh trong thời gian gần đây; khẳng định đây là nguyên nhân gây bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Stress làm tăng axit và tăng trương lực co bóp của dạ dày. Stress cũng làm rối loạn nhu động thực quản. Các tác động này làm cơ thắt thực quản dưới bị yếu đi. Việc giãn mở cơ xảy ra liên tục và kéo dài sẽ làm dịch vị trào ngược lên thực quản. Đây chính là bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Nguyên nhân của bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản do nhiều nguyên nhân
Trào ngược dạ dày thực quản do nhiều nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản. Nhưng nói chung nguyên nhân trào ngược dạ dày là do sự mất cân bằng; giữa yếu tố tấn công và yếu tố bảo vệ thực quản.

Những yếu tố bảo vệ thực quản

  • Cơ thắt thực quản dưới (có vai trò đóng mở tâm vị). Ở một số bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em có tình trạng trào ngược dạ dày; do cơ thắt thực quản dưới bẩm sinh bị yếu.
  • Chất nhầy trên niêm mạc thực quản (bảo vệ niêm mạc không bị trợt, loét khi bị dịch vị tấn công).
  • Nước bọt (có tính kiềm, giúp trung hòa và rửa trôi dịch axit dạ dày).
  • Co bóp tự nhiên của cơ thực quản. Cơ thực quản luôn co bóp tự nhiên theo chiều từ trên xuống dưới. Co bóp này có tác dụng đẩy bớt dịch axit trở lại dạ dày nếu nó trào ngược lên thực quản.

Những yếu tố tấn công thực quản

  • Sự dư thừa axit HCl và các enzyme tiêu hóa khác.
  • Sự trì trệ trong quá trình tiêu hóa thức ăn, làm rỗng dạ dày (thức ăn ứ lại lâu trong dạ dày).

Yếu tố tấn công gây áp lực, chèn ép lên cơ thắt thực quản dưới; khiến cơ này đóng mở không hợp lý. Các yếu tố này đều xuất phát từ thói quen sinh hoạt không hợp lý hoặc do người bệnh bị viêm loét lâu ngày trong dạ dày.

Cơ thắt thực quản dưới ở người khỏe mạnh chỉ mở ra khi nuốt; để cho thức ăn đi xuống dạ dày và giãn thoáng qua trung bình 3 – 4 lần/giờ. Nhưng ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản; tần suất giãn nhất thời này tăng hơn gấp 2, lên đến trên 8 lần/giờ.

Triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản

Ợ hơi lúc đói – Dấu hiệu sớm trào ngược dạ dày thực quản

Dấu hiệu sớm trào ngược dạ dày thực quản là ợ hơi
Dấu hiệu sớm trào ngược dạ dày thực quản là ợ hơi

Ợ hơi sau khi ăn no hoặc khi uống bia, rượu, đồ uống có ga… là hiện tượng sinh lý bình thường. Đó là phản xạ giúp giảm bớt áp lực trong dạ dày. Nhưng nếu ợ hơi lúc đói, ợ hơi khi không uống bia, rượu, đồ uống có ga… là dấu hiệu sớm của bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Ợ nóng, ợ chua – Triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản điển hình

Ợ nóng: Axit trong dịch vị dạ dày khi tiếp xúc sẽ làm ăn mòn, bỏng rát niêm mạc thực quản. Do vậy khi hiện tượng trào ngược xảy ra, người bệnh thường cảm thấy nóng rát lan từ thượng vị lên dọc sau xương ức. Có khi làn đến vùng hạ họng hoặc lên tận mang tai, kèm theo vị chua trong miệng. Đó là triệu chứng ợ nóng – điển hình của bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Ợ chua: Triệu chứng này xảy ra nhiều nhất khi bệnh nhân đánh răng buổi sáng. Dạ dày rỗng sau một đêm dài nên trương lực co bóp rất mạnh. Nó có thể đẩy dịch dạ dày lên cao hết chiều dài thực quản, đến cuống miệng gây cảm giác ợ chua. Đánh răng cũng làm tăng kích thích, khiến bệnh nhân dễ bị nôn. Nước vàng, chua mà bệnh nhân nôn ra chính là dịch vị trong dạ dày.

Các triệu chứng ợ tăng lên ra sau khi ăn no, đầy bụng khó tiêu; uống rượu, nước chua hoặc khi cúi gập người về phía trước, khi nằm nghỉ. Theo TS. Walter J. Coyle, chuyên gia về dạ dày – ruột tại Đại học Torrey Pines Clinic (California, Mỹ): “Khi đứng thẳng, trọng lực giúp giữ thức ăn nằm yên trong dạ dày. Khi trọng lực giảm, hiện tượng trào ngược dễ xảy ra hơn”. Do vậy người bệnh trào ngược dạ dày thực quản nên kê cao đầu giường khi ngủ và không nên ăn nhiều vào buổi tối.

Buồn nôn, nôn là biểu hiện khá rõ của trào ngược dạ dày thực quản

Người bệnh trào ngược dạ dày dễ bị nôn, buồn nôn
Người bệnh trào ngược dạ dày dễ bị nôn, buồn nôn

Khi bệnh nặng hơn, các chất trào ngược lên thực quản không chỉ là hơi, dịch tiêu hóa mà cả thức ăn. Người bệnh dễ bị nôn, buồn nôn hoặc có cảm giác mắc nghẹn thức ăn.

Người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản cũng dễ bị nôn hơn khi bị say tàu xe, ốm nghén, hay dùng một số loại thuốc… Nếu tình trạng này diễn ra ngay sau khi ăn, khả năng bị trào ngược dạ dày thực quản là khá lớn.

Nhiều nước bọt – dấu hiệu trào ngược dạ dày thực quản tăng nặng

Nước bọt là một trong những yếu tố bảo vệ thực quản. Nước bọt có tính kiềm, giúp trung hòa và rửa trôi một phần dịch axit trào ngược lên. Do vậy khi hiện tượng trào ngược xảy ra, cơ thể sẽ phản xạ tiết nhiều nước bọt hơn. Có thể nói đây là một dạng khác của chứng ợ nóng.

Khàn giọng, đau họng, ho, hen không rõ nguyên nhân

Khàn giọng, đau họng ho lâu ngày là dấu hiệu của trào ngược dạ dày
Khàn giọng, đau họng ho lâu ngày là dấu hiệu của trào ngược dạ dày

Khi acid dạ dày trào lên đến thanh quản nó sẽ làm viêm tấy dây thanh quản; dẫn đến hiện tượng khàn giọng, nếu acid lên đến họng gây đau họng, ho. Khác với khi bị cảm lạnh, đau họng hoặc ho do acid dạ dày trào ngược rất dễ trở thành mạn tính. Lâu ngày có thể chuyển biến thành bệnh hen.

Vì vậy nên thận trọng khi bị khàn giọng, đau họng ho lâu ngày. Nhất là khi hiện tượng xuất hiện sau khi ăn; hoặc không đi kèm với các triệu chứng khác như hắt hơi, sổ mũi. Đây rất có thể là biểu hiện của bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Khó nuốt, nghẹn họng, vướng họng

Khó nuốt là triệu chứng thường gặp khi niêm mạc thực quản đã bị tổn thương. Nếu niêm mạc thực quản mới chỉ bị phù nề do tiếp xúc axit. Thì bệnh nhân thường có cảm giác vướng, nghẹn sau nuốt thức ăn độ 15 giây. Niêm mạc đã có sẹo (gọi là sẹo thực quản) thì cảm giác khó nuốt nặng hơn.

Đau ngực, tức ngực – Triệu chứng trào ngược dạ dày dễ bị nhầm lẫn

Đau ngực, tức ngực do trào ngược dạ dày dễ nhầm lẫn với bệnh tim
Đau ngực, tức ngực do trào ngược dạ dày dễ nhầm lẫn với bệnh tim

Triệu chứng này là nguyên nhân khiến bệnh trào ngược dạ dày thực quản dễ bị nhầm lẫn với các bệnh tim mạch. Bệnh nhân trào ngược cũng có biểu hiện đau, tức ngực, cụ thể là: cảm giác đè ép, thắt ở ngực, xuyên ra lưng, cánh tay.

Tuy nhiên hiện tượng này thực chất là đau ở đoạn thực quản phần chạy qua ngực. Axit trào ngược lên kích thích vào đầu mút các sợi thần kinh trên bề mặt niêm mạc thực quản; gây ra cảm giác đau giống như đau ở ngực.

Đắng miệng – Triệu chứng trào ngược dạ dày nguy hiểm

Cảm giác đắng miệng ở bệnh nhân trào ngược dạ dày – thực quản là do dịch mật gây ra. Dịch mật được đổ vào đoạn đầu tá tràng (ruột non) để tiêu hóa các chất béo. Ở một số bệnh nhân, vì một nguyên nhân nào đó; có thể do rối loạn thần kinh thực vật, thần kinh dạ dày, sự cố co cơ môn vị… Sự đóng mở của lỗ môn vị (nối giữa dạ dày và tá tràng) hoạt động không bình thường; khiến một phần dịch mật bị trào ngược vào dạ dày.

Khi dịch dạ dày trào ngược lên thực quản có thể mang theo một lượng nhỏ dịch mật; khiến bệnh nhân có cảm giác đắng miệng. Do vậy nếu bệnh nhân có cảm giác đắng miệng, đó rất có thể là sự kết hợp của cả 2 bệnh: trào ngược dịch mật và trào ngược dạ dày thực quản.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản có nguy hiểm không?

Theo các chuyên gia tiêu hóa, đa số bệnh nhân có tâm lý chủ quan. Không điều trị đến nơi đến chốn và cho rằng trào ngược dạ dày thực quản là bệnh nhẹ, ít nguy hiểm. Thực tế bệnh gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng cuộc sống và có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm, khó lường như chít hẹp thực quản, Barrett thực quản và ung thư thực quản.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản gây nhiều biến chứng nguy hiểm
Bệnh trào ngược dạ dày thực quản gây nhiều biến chứng nguy hiểm

Hẹp thực quản

Biến chứng thường gặp nhất của bệnh trào ngược dạ dày thực quản là viêm; loét dẫn đến hẹp thực quản (còn gọi là sẹo thực quản). Người bệnh có thể gặp các triệu chứng khó chịu như: khó nuốt, đau khi nuốt, đau ngực; vướng ở cổ họng, ăn uống khó khăn, nhất là khi ăn thức ăn đặc… Đặc biệt đau phía sau xương ức khi ăn uống, giảm sự thèm ăn.

Để điều trị chít hẹp thực quản, cách duy nhất là nong thực quản. Tuy nhiên đó chỉ là giải pháp tình thế giúp khắc phục chứng khó nuốt. Nhưng không ngăn được sẹo mới tiếp tục hình thành. Bệnh nhân gặp nhiều khó chịu và bất tiện vì sẹo thực quản sẽ tồn tại vĩnh viễn.

Viêm đường hô hấp

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản dễ gây viêm đường hô hấp
Bệnh trào ngược dạ dày thực quản dễ gây viêm đường hô hấp

Chỉ một lượng nhỏ dịch axit trào vào đường hô hấp. Cũng có thể gây ra tình trạng ho, viêm họng, viêm mũi xoang; viêm phế quản, viêm phổi hoặc các bệnh lý mãn tính hô hấp khác.

Barrett thực quản

Barrett thực quản là tình trạng tế bào bình thường bị axit biến đổi thành tế bào dị sản ác tính; có khả năng cao phát triển thành ung thư. Do vậy người ta còn gọi biến chứng này là tiền ung thư thực quản.

Các tế bào đã dị sản ác tính không thể phục hồi lại bình thường. Nên đây là một biến chứng tổn thương vĩnh viễn. Bệnh dễ tiến triển thành ung thư nhưng ít có biểu hiện điển hình. Người bệnh không phát hiện ra để điều trị nên tỉ lệ ung thư tuyến thực quản ngày càng cao.

Ung thư thực quản

Ung thư thực quản là biến chứng nguy hiểm nhất của trào ngược dạ dày
Ung thư thực quản là biến chứng nguy hiểm nhất của trào ngược dạ dày

Hầu hết các ca ung thư tuyến thực quản đều xuất phát từ bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Loại ưng thư thực quản này thường gặp ở người trên 50 tuổi và có tỉ lệ tử vong cao. Các triệu chứng cần nghĩ ngay đến ung thư thực quản là: khó nuốt, nuốt đau; ho khi nuốt, đau sau xương ức, đau lưng, ngực, buồn nôn, nôn ra máu; ho do khối u lớn xâm lấn vào khí quản gây viêm phổi.

Cách chữa trào ngược dạ dày thực quản hiệu quả nhất

Trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi yếu tố tấn công lấn át yếu tố bảo vệ thực quản. Do vậy nguyên tắc điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản là tăng yếu tố bảo vệ. Đồng thời giảm yếu tố tấn công để bệnh mau chóng thuyên giảm

Vận động hợp lý hỗ trợ rất tốt cho quá trình điều trị
Vận động hợp lý hỗ trợ rất tốt cho quá trình điều trị

Tăng yếu tố bảo vệ

  • Tinh thần: Hạn chế tối đa căng thẳng, lo âu, tức giận; nên tịnh tâm, tập Yoga, thiền định…
  • Thể dục: Tăng cường vận động, tập thể dục thể thao mỗi ngày; đi bộ, tham gia các hoạt động và câu lạc bộ ngoài trời
  • Thức ăn: Tránh ăn quá no, tránh để quá đói, ăn uống khoa học, ăn nhiều rau xanh; tránh ăn các đồ uống như: bia rượu, cafe, nước chè, nước có gas, thuốc lá…

Giảm yếu tố tấn công

  • Làm lành các vết viêm loét trong dạ dày
  • Ngăn chặn stress
  • Giảm tiết acid dạ dày:
  • Tăng tốc độ tiêu hóa để làm rỗng dạ dày

Trào ngược dạ dày thực quản – Điều trị càng sớm, hiệu quả càng cao

Đông y Tuệ Đức Hoàn Nguyên Vị - Khoẻ dạ dày
Đông y Tuệ Đức Hoàn Nguyên Vị – Khoẻ dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản cần điều trị sớm và điều trị triệt để ngay khi phát hiện ra. Điều trị càng sớm, tác dụng và hiệu quả càng cao, người bệnh càng ít bị biến chứng. Đặc biệt với các bệnh nhân mới mắc, thời gian xuất hiện các triệu chứng ợ hơi, ợ chua không quá lâu. Thì có thể chữ khỏi hoàn toàn bệnh trào ngược dạ dày thực quản bằng các bài thuốc Đông y.

Đông y Tuệ Đức Hoàn Nguyên Vị với bài thuốc trị trào ngược dạ dày thực quản tối ưu nhất hiện nay; gồm 6 vị Loét mồm, Khôi tía, Cỏ lào, Tam thất nam, Khương hoàng, Cam thảo. Được bào chế theo công thức kết hợp đặc biệt, bài thuốc có tác dụng:

  1. Nhanh chóng làm giảm các triệu chứng trào ngược dạ dày khó chịu cho bệnh nhân. Đồng thời chủ động bảo vệ đường tiêu hóa
  2. Làm liền vết viêm loét trên niêm mạc dạ dày và thực quản
  3. Nâng cao sức đề kháng cũng như sức chịu đựng của hệ thần kinh, từ đó giảm stress
  4. Tăng cường tiêu thực và chuyển hóa thức ăn; giúp giảm áp lực cho dạ dày, chống trào ngược.

Tạm kết

Cuộc sống hiện đại với áp lực ngày càng nhiều; khiến cho bệnh trào ngược dạ dày thực quản trở nên phổ biến và có thể xảy ra ở bất kỳ ai. Việc hiểu đúng để điều trị đúng vô cùng quan trọng để tránh những biến chứng nguy hiểm. Đồng thời bạn cũng nên lựa chọn lối sống khoa học: ăn uống, vận động và nghĩ ngơi hợp lý để phòng ngừa và tránh bệnh tái phát.

Xem thêm:

9 Bí quyết giảm cân – Bạn sẽ không thể giảm cân nếu không biết

14 nguyên nhân hàng đầu gây thừa cân, béo phì – Có bạn không?

Uống cafe ngừa ung thư gan – 4 thời điểm uống cà phê tốt nhất!

Tác hại của Aspartame – Sự nguy hại tư thực phẩm KHÔNG ĐƯỜNG

Đậu ván trắng – Cách sử dụng đậu ván trắng mang lại sức khoẻ

Lợi ích khi uống nhiều nước, có nên uống nước ngọt thay nước lọc?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *